Van grindplas naar zonnepark

Bij BillyBird Drakenrijk in Reuver liggen waterplassen die zijn ontstaan door vroegere grindwinning. Een deel daarvan wordt recreatief gebruikt. Een andere plas bood ruimte voor een andere functie: duurzame opwek op water. Het resultaat is een drijvend zonnepark van ruim vier hectare met zo’n 12.896 zonnepanelen. Daarmee wordt duurzame stroom opgewekt op een plek die vanaf de snelweg nauwelijks zichtbaar is. “Het gaat op in de natuur. Als je ernaar zoekt, is het zelfs best moeilijk te vinden”, vertelt Kevin Bax.

Drijvend zonnepark Reuver in het kort

• Drijvend zonnepark bij BillyBird Drakenrijk in Reuver
• 12.896 zonnepanelen
• Gelegen op een voormalige grindplas
• Opgeleverd eind 2023 en geopend in 2024
• Ruimtelijk goed ingepast en nauwelijks zichtbaar vanaf de snelweg
• Ontwikkeld door Technique Solaire in samenwerking met lokale partijen en de gemeente

Waarom zonnepanelen op water?

Een drijvend zonnepark benut ruimte die anders niet of beperkt wordt gebruikt. Daardoor blijft grond beschikbaar voor andere functies. In dit geval was er bovendien sprake van meerdere waterplassen, waardoor één plas kon worden ingezet voor duurzame opwek en andere delen beschikbaar bleven voor recreatie. “Het is interessant om op het water te positioneren. Maar je moet die mogelijkheid natuurlijk wel hebben”, zegt Kevin. “In dit geval lagen er meerdere plassen. Dan kun je er één gebruiken.”

Een ander voordeel is koeling. Zonnepanelen leveren vaak goed op bij veel zon en relatief lage temperaturen. In warme zomermaanden kan hitte juist opbrengst kosten. “Water kan helpen om panelen en onderdelen koeler te houden, waardoor het rendement beter kan blijven”, aldus Kevin.

Goed ingepast in de omgeving

Het zonnepark ligt op een plek waar omwonenden er weinig van merken. De plas ligt tussen de snelweg, het recreatiegebied en de verdere omgeving. Vanaf de snelweg vallen de donkere panelen nauwelijks op, omdat ze qua kleur dicht bij het water liggen. “Bewoners merken hier eigenlijk vrijwel niets van. Het ligt echt gescheiden van de woonomgeving.” Ook rondom de vergunning is gekeken naar inpassing. Groen rondom het terrein en de afscherming spelen daarin een rol. Tegelijk laat het project zien dat duurzame opwek niet altijd automatisch hoeft te botsen met de omgeving, mits de locatie logisch gekozen wordt.

Pionieren met beleid en uitvoering

Toen het project ontstond, was grootschalige duurzame opwek voor veel gemeenten nog relatief nieuw. Gemeente Beesel had in 2019 al een duurzame energiecode opgesteld. Daardoor waren er kaders om initiatieven te beoordelen. “Dat was prettig om achter de hand te hebben. Dan heb je beleid en uitgangspunten waar een initiatief aan moet voldoen”, aldus Kevin. Het zonnepark paste binnen de ambities uit de RES en droeg bij aan de doelstelling om meer duurzame energie op te wekken. Tegelijk zou gemeente Beesel een soortgelijk project vandaag waarschijnlijk anders aanvliegen.

Wat zou nu anders gaan?

De belangrijkste les zit volgens Kevin in lokaal eigendom en lokale waarde. Bij dit zonnepark is geen sprake van 50% lokaal eigenaarschap. Als het project vandaag opnieuw zou starten, zou de gemeente daar scherper op sturen. “Vanuit de gemeente zit het vooral in lokaal eigenaarschap. Je zou veel meer richting lokale afzet en lokaal voordeel willen.” Ook opslag zou nu eerder onderdeel zijn van het gesprek. Niet om te speculeren op energieprijzen, maar om het energiesysteem te helpen. Een batterij kan waardevol zijn, mits die slim wordt ingezet en netcongestie niet vergroot. “Een batterij moet niet tegen netcongestie inwerken. Die moet vooral helpen.”

Een project om van te leren

Het drijvend zonnepark in Reuver laat zien dat duurzame opwek ook op minder voor de hand liggende plekken mogelijk is. De combinatie van een voormalige grindplas, beperkte zichtbaarheid en een duidelijke functie maakt dit project bijzonder. Tegelijk laat het ook zien hoe snel de energietransitie verandert. Wat in 2019 logisch was, vraagt vandaag om nieuwe voorwaarden. “Meer lokaal eigendom en meer aandacht voor opslag. En meer sturen op de vraag hoe energie lokaal waarde oplevert”, benadrukt Kevin.