Samen verder komen

De Meerjarige Collectieve Ontzorging, kortweg MCO, ontstond vanuit een praktische vraag. Gemeenten kregen middelen beschikbaar om inwoners te helpen bij het isoleren van hun woning. Maar de uitvoering daarvan vraagt veel tijd, kennis en administratie. “Gaan we dat nu allemaal zelf doen? Of zoeken we één ontzorgende partij die dat voor ons gaat doen?”, vertelt Kevin Bax, beleidsadviseur Duurzaamheid bij gemeente Beesel.

Uiteindelijk kozen elf gemeenten voor samenwerking. Via de MCO worden inwoners geholpen met advies, begeleiding, administratieve afhandeling en de koppeling met uitvoerende isolatiebedrijven. Voor kleinere gemeenten is dat belangrijk, omdat zij de capaciteit niet zomaar zelf kunnen organiseren. “Als wij dat allemaal zelf zouden doen, moet ik echt één of twee mensen aannemen om dat dagelijks op te pakken”, vertelt Kevin.

MCO in het kort

• Samenwerking tussen elf gemeenten in Noord en Midden-Limburg
• Gericht op het isoleren van slecht geïsoleerde woningen
• Ondersteuning bij subsidie, advies en uitvoering
• Ontzorging via Klimaatroute en Duurzaam Bouwloket
• Aandacht voor biobased isolatiematerialen
• Gemeenten houden ruimte voor lokale invulling en maatwerk

Van subsidie naar uitvoering

De MCO is bedoeld om inwoners daadwerkelijk in beweging te brengen. Niet alleen door geld beschikbaar te stellen, maar ook door drempels weg te nemen. Want subsidie is pas waardevol als mensen weten dat ze ervoor in aanmerking komen en ermee aan de slag kunnen. In Beesel zijn er verschillende doelgroepen. De grootste groep bestaat uit inwoners met een woning onder een bepaalde WOZ-waarde en met minimaal twee slecht geïsoleerde bouwdelen. Daarnaast is er een aparte groep inwoners met energiearmoede, die in Beesel via een eigen regeling en de Energiebrigade wordt ondersteund. “Voor ons is succes heel simpel: als het geld op is. Dan hebben we heel veel inwoners kunnen helpen”, benadrukt Kevin.

De rol van de Energiebrigade

Gemeente Beesel heeft een eigen Energiebrigade. Die speelt een belangrijke rol in het bereiken en begeleiden van inwoners. Zeker voor mensen die moeite hebben met digitale aanvragen, formulieren of QR-codes is die persoonlijke hulp nodig. Kevin noemt het voorbeeld van een inwoner zonder E-mail of mobiele telefoon. “Die kan geen QR-code scannen en dus ook geen aanvraag doen. Dan begeleidt de Energiebrigade zo iemand.” De ondersteuning verschilt per inwoner. De één wil vooral weten welke maatregel logisch is. De ander heeft hulp nodig bij de subsidieaanvraag. Weer een ander heeft behoefte aan een gesprek thuis. Volgens Kevin is voor elke inwoner de vraag anders. “Waar kunnen we mee helpen? Juist daar proberen we maatwerk toe te passen.”

Regionale communicatie, lokale herkenning

Omdat meerdere gemeenten samenwerken, is ook de communicatie regionaal opgepakt. “Binnen de MCO is een werkgroep marketing en communicatie actief. Die ontwikkelde een gezamenlijke campagnestrategie rondom isoleren.” Gemeenten kunnen de uitingen lokaal maken met hun eigen logo en QR-code. Dat zorgt voor herkenning. Inwoners die de campagne in Venlo, Roermond of Beesel tegenkomen, zien dezelfde boodschap terug. Zo groeit de kans dat isoleren onderwerp van gesprek wordt. “Het beste is eigenlijk als mensen zeggen: ik hoorde het van mijn buurvrouw of vrienden”, aldus Kevin.

Biobased isoleren als volgende stap

Binnen de MCO is ook bewust aandacht voor biobased isolatiematerialen, zoals hennep, vlas, hooi en mogelijk schaapwol. Die materialen kunnen voordelen hebben voor gezondheid, vochthuishouding en de manier waarop warmte in een woning wordt vastgehouden of juist buiten blijft. Daarnaast past biobased isolatie bij de circulaire gedachte. Wat gebeurt er over twintig of dertig jaar met al het materiaal dat nu in woningen wordt aangebracht? Ook die vraag hoort volgens Kevin bij een toekomstgerichte aanpak. “De MCO gebruikt onder meer een leer en ontwikkelbudget om dit onderwerp verder op gang te brengen. In de eerste fase ligt de nadruk op het bereiken en helpen van inwoners. Tegelijk wordt gewerkt aan meer kennis en toepassing van biobased oplossingen.”

Eerst isoleren, dan verder

Voor Kevin is isoleren een logische eerste stap in de warmtetransitie. Gemeenten werken richting 2050 aan de overstap naar aardgasvrije woningen. Maar zonder goede isolatie worden vervolgstappen, zoals een warmtepomp, vaak onnodig duur of minder effectief. “Voor ons is het heel belangrijk dat we blijven inzetten op isoleren. Zodat inwoners daarna klaar zijn om de volgende stap te zetten”, bendrukt Kevin. Daarmee is de MCO meer dan een subsidieregeling. Het is een manier om inwoners te helpen in de juiste volgorde keuzes te maken. Eerst de woning verbeteren. Daarna kijken naar warmte, elektriciteit, zonnepanelen, batterijen of andere oplossingen.

Wat kunnen anderen hiervan leren?

De MCO laat zien dat samenwerking tijd kost, maar ook veel oplevert. Elf gemeenten hoeven niet allemaal afzonderlijk hetzelfde systeem op te bouwen. Ze delen kennis, organiseren de uitvoering gezamenlijk en houden tegelijk ruimte voor lokale verschillen. Of, zoals wethouder Marcel Roelofs het Kevin meegaf: “Alleen ga je sneller. Samen kom je verder.”