Vijf over twaalf. Of toch nog tien minuten?
Door Sayenne Hermans | januari 2026
Het nieuwe jaar is nog maar net begonnen, maar je voelt het al: 2026 wordt anders. Niet ineens, niet spectaculair, maar wel zichtbaar. In straten, in buurten, en soms gewoon in je eigen woonkamer wanneer het licht even knippert en je denkt: oh ja, dit hoort er nu bij.
Want waar de energietransitie jarenlang vooral iets was van plannen, kaarten en beleid, schuift hij dit jaar steeds vaker de straat op. Letterlijk.
Er wordt gezegd dat één op de drie straten open moet. Kabels vervangen, netten verzwaren, aansluitingen aanpassen. Tegels eruit, hekken eromheen, busjes met logo’s die je nog niet kende. En alsof dat nog niet genoeg is, schieten de transformatorhuisjes ineens overal uit de grond. Op plekken waar eerst niets stond. Of waar je liever een boom had gezien.
En dan gaat het gesprek ineens niet meer over “de energietransitie”, maar over mijn straat, mijn uitzicht, mijn tuin.
En dus verandert ook het verhaal. Waar we eerst vooral hoorden dat ons stroomnet betrouwbaar is (en dat is het ook) horen we nu steeds vaker dat we het systeem testen. Dat we aan de randen zitten. Dat het soms piept en kraakt. En dat een stroomstoring niet meteen een ramp is, maar wel een signaal.
Het ene moment voelt het alsof het vijf over twaalf is.
Het andere moment alsof we nog tien minuten hebben.
En ergens daartussenin vragen we inwoners om begrip. Om flexibiliteit. Om hun wasmachine iets later aan te zetten. Om influencers te geloven die vertellen dat stroom buiten de piek gebruiken “het nieuwe normaal” is. Om te accepteren dat de straat open gaat, dat er een trafohuisje bijkomt, of dat de stroom er een keer af ligt, zodat hij het later blijft doen.
Want als we het niet doen, dan gaat het straks écht mis.
Of toch niet?
Of… weten we het gewoon nog niet precies?
Dat is misschien wel het eerlijke verhaal van dit moment.
We zijn aan het bouwen terwijl het systeem draait.
We zijn aan het testen terwijl iedereen meedoet.
We weten veel, maar niet alles.
En soms voelt dat ongemakkelijk.
Voor inwoners betekent dat iets nieuws: leven in een energiesysteem dat in ontwikkeling is. Waar niet alles vaststaat. Waar keuzes zichtbaar worden. Waar overlast niet altijd een fout is, maar soms een voorwaarde.
En dat vraagt iets groots, van iets heel kleins: vertrouwen.
Vertrouwen dat die open straat ergens toe leidt.
Dat dat trafohuisje geen willekeur is.
Dat die oproep om buiten de piek te wassen ergens over gaat.
En dat al die kleine ongemakken samen iets groters mogelijk maken.
2026 wordt geen rustig jaar.
Maar misschien wel een eerlijker jaar.
Een jaar waarin de energietransitie niet alleen op papier bestaat, maar voelbaar wordt. Soms letterlijk.
En misschien is dat precies het moment waarop we niet alleen moeten uitleggen wat er gebeurt, maar ook durven zeggen:
We zijn onderweg. En ja, dat zie je.
Energiedrager worden
Draag jij bij aan een inspirerend initiatief of goed voorbeeld in de energietransitie? Stuur het in, zodat we het kunnen delen op onze projectenpagina! Of laat je inspireren op de website en neem contact op met andere energiedragers.