Twintig jaar lang wordt een deel van de opbrengst — zo’n 720.000 euro per jaar — gestort in een omgevingsfonds, bedoeld om de regio mooier en aantrekkelijker te maken. Maatschappelijke organisaties beslissen over de besteding van dat geld.

Voor de aansluiting op het station Oudehaske bij Heerenveen zijn twee ondergrondse 110 kV-kabels van elk 55 kilometer aangelegd. En heel even schiet door mijn hoofd: vergeleken met deze getallen lijkt de aansluiting van Wells Meer toch peanuts.

En wie zijn eigenlijk de eigenaren? De provincie Fryslân heeft 15% van de aandelen. De overige 85% is in handen van de families De Groot en Meulendijks uit de Noordoostpolder. In 2022 ontvingen zij samen een dividend van maar liefst 116,17 miljoen euro. De provincie krijgt natuurlijk ook dividend en investeert dat deels in duurzame dorpsontwikkeling. Maar stel nu dat de provincie het hele project zelf had ontwikkeld. Zouden er dan nog CDOKE-middelen nodig zijn? Zouden inwoners misschien meer profijt hebben van de energietransitie?

De families De Groot en Meulendijks hebben natuurlijk recht op het rendement: zij hebben het grootste risico genomen. Maar ondertussen draait de overheid op voor forse kosten in de energie-infrastructuur. Marktwerking is een politieke keuze, maar één met een stevig prijskaartje.

Uit nieuwsgierigheid zocht ik nog even naar de achtergrond van de twee families. Het blijken akkerbouwers uit de Noordoostpolder, die ooit begonnen met één windturbine op hun erf. In 1996 volgde de volgende stap met Windpark Westermeerwind.

Maar in de basis zijn het gewoon boeren. Boeren met energie. Heel veel energie.

Energiedrager worden

Draag jij bij aan een inspirerend initiatief of goed voorbeeld in de energietransitie? Stuur het in, zodat we het kunnen delen op onze projectenpagina! Of laat je inspireren op de website en neem contact op met andere energiedragers.